Toen ik donderdagavond 9 februari jl. op televisie het nieuws vernam dat er een film uitkwam met de titel  ’De goede dood’, wist ik dat we de volgende dag afscheid moesten gaan nemen van mijn moeder. De film vertelt het verhaal van de ongeneeslijk zieke Bernhard, die besloten heeft om te sterven. Niet overvallen te worden door de dood, stikkend ten onder te gaan – zijn grootste angst – maar rustig, voorbereid, in een vredige slaap heen te gaan…

Het thema euthanasie lijkt steeds meer uit een verstopt hoekje te komen, maar een mening erover hebben is niet gemakkelijk. Tenminste, niet voor mij. Ik heb gestruggled met de vraag of het zelf bepalen van je levenseinde wel de ´bedoeling´ is van ons leven hier op aarde. Het moment van deze worsteling, in mijn geval als naaste, is er vaak nog niet als het sterven van onze dierbare nog op ´veilige´ afstand ligt. Mijn ervaring is dat het dan toch echt anders voelt dan wanneer het ook daadwerkelijk een gegeven dreigt te worden. Mijn oprechte woorden van instemming en begrip kwamen ineens op een helling te staan. Grote vraagtekens verrezen er bij mij of dit wel de juiste weg kon en mocht zijn. Hoe zit het met ons lot, onze levenslessen, onze onverwerkte gedachten, emoties, gevoelens? Lukt dat nog wel als we ‘voortijdig’ het aardse verlaten? Van de andere kant: is het nodig en bovendien wel haalbaar alles verwerkt en in het reine te hebben als je dit aardse leven verlaat?  Zal zeker niet altijd gaan; veel mensen worden ook plots uit het leven gerukt.  Inmiddels ben ik erachter dat ook met euthanasie deze weg wordt bepaald door krachten en machten sterker dan wij. Er wordt daarin ‘gestuurd’ door gebeurtenissen, gedachten, voorvallen, die geen directe link lijken te hebben met het beëindigen van een leven, maar ‘toevalligheden’ beïnvloeden het proces, als dat nodig mocht zijn. De ervaring die ik met mijn moeder’s overlijden mocht hebben is die van een mooie dood. Door haar volle overtuiging dat ‘dit het was en dat het goed was, de cirkel was rond’, haar kalme overtuiging, rust en berusting kon ze ons een goed gevoel geven over haar levenseinde. Nooit vergeet ik haar lieve glimlach vlak voor haar sterven. Een dankbaarheid dat ze dit leven mocht afsluiten, moe gestreden en verlangend naar een terugkeer naar de rust en vrede van het Licht. Dank je mam, voor alles en geniet van je welverdiende rust!

Voor mij persoonlijk was het een bijzonder jaar, waarin zich telkens situaties aandienden die mij onbewust, maar ook bewust dwongen tot het maken van keuzes. Daarvan heb ik geleerd dat het maken van keuzes eigenlijk helemaal niet zo moeilijk is. Waar ik vroeger ging afwegen en me aan probeerde te passen aan verwachtingen van anderen en aan mezelf opgelegde normen, zo logisch voelt het nu een beslissing te nemen die bij mij past. Het voelt dan ook bijna niet meer als een keuze, maar meer als een logische stap die ik zet. Voor twijfel is er dan geen plek. Volgens mij heet dat het volgen van je innerlijke stem. En die hebben we allemaal. We laten ons echter veel te veel leiden door andere stemmetjes. Eigen (ver)oordelende stemmetjes maar ook die van anderen. Wat ons eigenlijk alleen maar verder van onszelf afbrengt.

Is dat dan niet egoïstisch en ga je dan niet voorbij aan je medemens? Ik denk het niet. Juist door je meer te laten leiden door je hart in plaats van je hoofd, kun je liefdevoller zijn. En liefdevoller betekent voor mij je daadwerkelijk openstellen voor anderen, vanuit een oprechte belangstelling en verbinding. Dan kun je nooit iemand schaden.

In 2012 hoop ik nog meer wensen om te gaan zetten in waar- en werkelijkheid. Dat wens ik jullie ook allen toe! Ga ervoor!

Wanneer we stil staan bij ons leven en proberen te luisteren naar wat innerlijk leeft, komt er vaak een moment van “niet meer weten…”. Dat komt omdat we zo gewend zijn om zaken met ons hoofd, ons denken, te beredeneren. Dit is ons bewustzijn, daar waar we ons bewust van zijn. Dat is helder voor ons. Echter zijn er veel zaken in ons leven die onbewust spelen. Iedereen heeft onderliggende emoties, verlangens, vragen en twijfels. Juiste deze onderdrukte, weggestopte gevoelens, gebeurtenissen en verwachtingen kunnen ons verder helpen bij vragen of klachten.

De tekentaal, net als trouwens onze droomtaal, komt uit dat gebied van het onderbewuste. Maar deze taal is niet zo gemakkelijk te duiden. Hoe vaak worden we ’s ochtends niet wakker met nog de droom voor ogen. Maar wat in die droom gebeurde is vaak zo onsamenhangend en vreemd dat we er weinig mee kunnen. Dat komt omdat deze taal niet direct tot ons spreekt. De taal komt in symbolen, vreemde types en gebeurtenissen die veelal wonderlijk zijn en niet in het dagelijkse leven mogelijk zijn. Denk maar aan het “kunnen vliegen” in een droom.

Toch kunnen wij veel van deze onbewuste taal leren. Door te tekenen boren we dezelfde bron aan. Ook al denken (!) we dat we gericht en gecontroleerd een tekening op papier zetten; symbolen, kleuren, maar ook plaats en ruimte verraden veel over onze innerlijke belevingswereld. Ook het energetische tekenen, waarbij alleen lijnen of krassen op papier verschijnen, geeft veel informatie. Ons onderbewustzijn zal alleen associaties maken met dat innerlijke beeld dat voor ons belangrijk is op dat moment. De vorm die iemand ontdekt in die wir war van lijnen is dus zeer bepalend en een goede leidraad voor het werken aan inzichten. Tekentherapie kan helpen de symboliek en beelden te vertalen.

Bezinnen, inzichten; de tekentaal en het tekenen op zich heeft alles in zich om wat innerlijk leeft naar de oppervlakte (ons bewustzijn) te brengen. Met deze creatieve taal hebben we een manier voorhanden om op een veilige, fijne, maar vooral ook eerlijke manier met onszelf te communiceren.

De oplossing ligt uiteindelijk altijd in onszelf!

De lancering van deze nieuwe site betekent tegelijk de introductie van mijn “hernieuwde” praktijk.

Waar ik me de laatste jaren vooral richtte op kunstzinnige groepen, een kinderatelier en individuele cliënten, wordt het nu tijd een meer gespecialiseerde weg in te slaan. In de afgelopen zeven jaren heb ik veel cliënten mogen begeleiden. Een tijdje heb ik voor Livio in Enschede de dienst Tekentherapie-aan-huis verzorgd. Bepakt en gezakt met teken- en schilderspullen ging ik op pad om met voornamelijk ouderen in hun eigen vertrouwde omgeving de tekentaal te laten spreken. Een zeer boeiende tijd, waar ik veel van geleerd heb. Hoe ouder hoe wijzer gaat nog altijd vaak op!

Toen ik in 2009 samen met twee vriendinnen een galerie in Losser opende kwam mijn werk als tekentherapeut op de achtergrond. Wel vond daar de geboorte van het kinderatelier plaats, waar kinderen vanaf 6 jaar naar hartelust konden tekenen en schilderen. Maar de galerie slokte teveel tijd op en ik ging mijn eigen therapiewerk missen. Met pijn in m’n hart besloot ik de galerie vaarwel te zeggen. Het kinderatelier verhuisde naar mijn eigen huis, waar een serre was aangebouwd. Deze biedt voldoende ruimte voor groepen.

Inmiddels zijn we alweer twee jaar verder. Door mijn jarenlange ervaring, kennis en gebeurtenissen in mijn eigen leven is er nu een behoefte ontstaan de therapiewerkzaamheden uit te breiden en te verdiepen. Al tijdens mijn opleiding bleek mijn interesse en fascinatie voor het thema leven, afscheid nemen en het leven hierna. Vooral de werken van Elisabeth Kübler-Ross zijn voor mij een grote inspiratiebron geweest en hebben mijn visie op het leven veranderd en verrijkt. Met deze kennis, mijn eigen visie, die voortdurend wordt verhelderd en bevestigd door ontmoetingen met anderen, maar vooral door het volgen van mijn eigen innerlijke stem, wil ik de tekentaal inzetten om kinderen en volwassenen een stukje te begeleiden in hun ontwikkelingsproces.

Deze website is tot stand gekomen in prettige samenwerking met designer Dieneke Scholten van www.studiodas.nl  en tekstschrijfster Karin van Dam van www.spinnenwebteksten.nl. 

Betekenis tekeningen

Tekenen is een heel natuurlijke taal: een tekening geeft veel beeldinformatie. Tekenen kunnen we allemaal. In mijn praktijk geef ik eenvoudige teken- en schilderopdrachten, waarbij het niet gaat om kunst, maar om jouw tekening. Ik lees tekeningen, leer jou kijken en begeleid jou met het verwerken en beantwoorden van jouw vragen.

De taal van beelden

Zowel bij kinderen als bij volwassenen gebeurt er tijdens het tekenen veel. Wat jij op papier zet, komt uit jouzelf, het laat zien hoe jij omgaat met emoties en gebeurtenissen in jouw leven, wat jij belangrijk vindt. Een kind tekent graag van nature, volwassenen zijn vaak meer bezig met het wel of niet goed kunnen tekenen, maar dat is niet belangrijk. Tekenen is praten met jezelf.

Lees meer over:

Werkwijze

Scheiding

Wanneer jij en je partner gaan scheiden, krijg je vaak te maken met veel regelzaken naast emotionele zaken. Voor kinderen van ouders die gaan scheiden, verandert veel. Soms weet je niet meer hoe je om moet gaan met het veranderende gedrag van je kind. Je wilt kinderen zo goed mogelijk helpen, maar hoe doe je dat?  Wil je weten wat er speelt? Misschien kan jouw kind het niet onder woorden brengen. Laat de tekentaal spreken … Details

Afscheid nemen

Wanneer een dierbaar iemand in jouw omgeving een ongeneeslijke ziekte heeft, wil je graag zo goed mogelijk afscheid nemen. Maar vaak weet je de juiste woorden niet te vinden of heb je niet geleerd je te uiten in woorden van liefde en houden van. Je kunt deze gevoelens en wensen uiten en delen met degene die je gaat verlaten in een creatieve vorm … Details

Rouwverwerking

Ieder mens maakt tijdens zijn leven ingrijpende verliezen mee. Bijvoorbeeld wanneer een dierbare overlijdt of wanneer je een scheiding doormaakt of een ernstige ziekte hebt. Het is heel persoonlijk en voor iedereen verschillend hoe je een verlies verwerkt. Eén van de ingrijpendste verliezen is het overlijden van een naaste … Details

Naast individuele tekensessies (lees meer hierover onder Werkwijze) bied ik voor kinderen onder de naam Atelier Kidscoaching verschillende groepprogramma’s voor kinderen aan. Een groep bestaat uit 4 tot 6 kinderen. Hier vind je informatie over twee programma’s: Kinderen in ontwikkeling en Kinderen van gescheiden ouders.

Ben je op zoek naar een aangepast programma voor jouw kind of heb je een vraag, neem gerust contact op.

Voorlichting

Op verzoek geef ik voorlichting aan klassen in het basisonderwijs en aan beroepskrachten.

Voor klassen in basisonderwijs

Op verzoek geef ik voorlichting over een specifiek thema zoals bijvoorbeeld pesten en gepest worden, rouwverwerking, afscheid nemen en doodgaan, contact maken en grenzen verkennen en respecteren. Naast uitleg ga ik aan het werk met de leerlingen. Een programma voor één of meerdere dagdelen is mogelijk. De kosten bedragen € 125,00 per dagdeel exclusief eventuele reiskosten voor locaties > 15 km vanaf Losser.

Voor beroepskrachten

Op verzoek geef ik voorlichting over tekentherapie voor leerkrachten, hulpverleners, begeleiders van peuterspeelzalen en kinderopvang, mensen werkzaam in de uitvaartsector en andere geïnteresseerden. Tijdens deze bijeenkomst maak je kennis met de mogelijkheden van Tekentherapie.

Coaching

Ben je gescheiden en probeer je jouw leven weer op de rails te krijgen? Heb je een dierbare verloren en worstel je met emoties? Afscheid nemen, scheiding en rouw roepen verschillende emoties en gedachten op. Om alle ervaringen op een goede manier te uiten, om deze een plek te geven en om uitzicht te krijgen hoe je vanuit je eigen kracht verder kunt, bied ik een aantal groepsprogramma’s aan:

- Gescheiden ouders
- In herinnering – rouwverwerking
- Levensverhaal in beeld

Deze programma’s kun je ook individueel volgen, eventueel aangepast aan eigen wensen of vragen; wanneer je individueel een programma volgt, is de prijs aangepast.
Lees hier meer over individuele programma’s.

Meer informatie?
Wil je meer weten of heb je belangstelling voor dit programma, neem dan contact op via het contactformulier en je ontvangt zo spoedig mogelijk meer informatie.